Ένα μουσείο για την ιστορική μνήμη της πόλης της Κατερίνης

mouseiopolis5

Η αναγκαιότητα δημιουργίας ενός σύγχρονου μουσείου στην Κατερίνη που θα στεγάσει και θα αναδείξει τα ιστορικά αλλά και σύγχρονα στοιχεία της περιοχής μας, τονίστηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου που παραχώρησαν το μεσημέρι της Τετάρτης στην Αστική Σχολή, τα  μέλη της Κίνησης Πολιτών με την επωνυμία «Φίλοι του Μουσείου Πόλης της Κατερίνης».

Μετά από έναν χρόνο δράσης της ομάδας, που φιλοδοξεί να παρακινήσει την τοπική κοινωνία και να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη ώστε να ωριμάσει η ιδέα της δημιουργίας ενός μουσείου πόλης, αντίστοιχου με όσα υπάρχουν σε άλλες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας, παρουσιάστηκαν οι προτάσεις για το πού θα μπορούσε να στεγαστεί ένα τέτοιο εγχείρημα, ο εκπαιδευτικός του χαρακτήρας, αλλά και το υλικό που δύναται να εκτεθεί στο χώρο. Επίσης, παρουσιάστηκαν οι πρωτοβουλίες που έχει λάβει η κίνηση πολιτών,  με εκδηλώσεις, επισκέψεις,  αλλά και συναντήσεις με θεσμικούς φορείς της Πιερίας.

mouseiopolis4

Όπως ανέφερε στη συνέντευξη ο ποιητής και συγγραφέας Αντώνης Κάλφας «η Κατερίνη χρειάζεται ένα μουσείο που να στεγάσει τη μνήμη της πόλης, το οποίο δεν θα είναι λαογραφικό, εθνικό, αρχαιολογικό αλλά ένα μοντέρνο, σύγχρονο και ευέλικτο «Μουσείο Πόλης», νεωτερικό και ανοιχτό στο κοινό». Μάλιστα, όπως τόνισε στην Ελλάδα έχουμε 530 περίπου μουσεία, από αυτά 100-120 είναι της τοπικής αυτοδιοίκησης.

«Γιατί χρειάζεται να έχουμε ακόμη ένα μουσείο; Γιατί η Κατερίνη δεν έχει κανένα άλλο ανάλογο μουσείο. Γιατί 110 χρόνια μετά την απελευθέρωση ψάχνουμε ακόμη την ιστορία της πόλης.  Ποιος θα μιλήσει για την ιστορία της στα παιδιά και στον σύγχρονο πολίτη»;  Μάλιστα πρόσθεσε ότι η ιδέα της ίδρυσης ενός μουσείου στην πόλη δεν είναι καινούργια καθώς υπάρχει πολλά χρόνια ακόμη και σε προγράμματα υποψηφίων δημάρχων.

«Εμείς σήμερα ερχόμαστε να θυμίσουμε ότι αυτό είναι εφικτό. Υπάρχει ανάλογη εμπειρία στον τόπο μας; Το 2015 ο Νίκος ο Γραίκος είχε κάνει ένα «οιονεί» μουσείο για την Πιερία στην αίθουσα ψηφιδωτών του Δίου, μια έκθεση με τίτλο Τοπία, Τόποι Πολιτισμού στην Πιερία σε επτά ενότητες που αφορούσαν τα γεωγραφικά, ανθρωπογεωγραφικά,  ιστορικογεωγραφικά και ανθρωπολογικά τοπία, το τοπίο των εντροπιών/ετεροτοπιών, ανασχεδιάζοντας τα πιερικά πολιτισμικά τοπία και τις εικαστικές αναπαραστάσεις του πιερικού τοπίου.  Η ιστορία της Πιερίας των τελευταίων 200 χρόνων σε 200 μέτρα. Άρα είναι εφικτό. Στα μουσεία πόλης που επισκεφθήκαμε είδαμε ότι πραγματοποιούνται εκθέσεις που διαρκούν 6 μήνες, 1 χρόνο, 2 χρόνια που αναπροσαρμόζονται και αλλάζουν. Ένα μουσείο όπου να αποτυπώνεται όλο το ανθρωπογεωγραφικό πολιτισμικό μωσαικό της πόλης. Από την πλευρά μας μπορούμε να βοηθήσουμε στην πραγματοποίηση αλλά δεν μπορούμε να το κάνουμε εμείς. Χρειαζόμαστε την παρέμβαση του Δήμου. Και επειδή ζούμε σε μια κοινωνία όπου όλα τα μετρά με όρους οικονομικούς λέμε ότι μπορεί ένα τέτοιο μουσείου να αποτελέσει ακόμη  και εργαλείο τουριστικής ή επιχειρηματικής αξιοποίησης», είπε μεταξύ άλλων ο κ. Κάλφας. 

mouseiopolis3

Από την πλευρά του, ο ερευνητής Τοπικής Ιστορίας Γιάννης Ποικιλίδης μίλησε για τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει ως σήμερα οι Φίλοι του Μουσείου Πόλης της Κατερίνης. Όπως ανέφερε η κίνηση συγκροτήθηκε για πρώτη φορά στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Πολιτιστική Στέγη του Ποντιακού Συλλόγου «Π. Σουμελά Κατερίνης» στις 17/6/2021. Από τότε μετρά άλλες 8 συναντήσεις στις οποίες διαμορφώθηκε η αντίληψη για το είδος του προτεινόμενου μουσείου και σχεδιάστηκαν οι δράσεις και οι προτάσεις που κατατέθηκαν προς τη δημοτική αρχή της πόλης. Στις 15 Νοεμβρίου 2021 αντιπροσωπεία μελών της «Κίνησης» συναντήθηκε με το Δήμαρχο κ. Κουκοδήμο στο γραφείο του στο δημοτικό μέγαρο προκειμένου να τον ενημερώσει προσωπικά για την πρόταση ίδρυσης Μουσείου Πόλης στην Κατερίνη με τις υπογραφές 115 συμπολιτών μας που δήλωσαν την υποστήριξή τους.

«Η πρόταση έτυχε της αποδοχής του Δημάρχου ο οποίος παρέπεμψε τα μέλη για σχετικές διαβουλεύσεις επί του θέματος με τον πρόεδρο του ΟΠΠΑΠ Κ. Γιώργο Τσιαλό. Η συνεργασία με τον κ. Τσιαλό είναι μέχρι σήμερα άψογη καθώς πέραν της διάθεσης να βοηθήσει στην υλοποίηση της πρότασης στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του, έχει αποδείξει ότι αντιλαμβάνεται πλήρως και ουσιαστικά την αξία ενός τέτοιου εγχειρήματος. Από τις επαφές με τον κ. Τσιαλό και τις συζητήσεις των μελών της «Κίνησης» στις 22 Μαρτίου 2022 προέκυψαν δύο νέες προτάσεις προς τη δημοτική αρχή αναφορικά με τη στέγαση ενός μελλοντικού «Μουσείου Πόλης» και την ανάληψη πρωτοβουλίας από την πλευρά του Δήμου για την οργανωτική πλαισίωσή του».

Όπως είπε ο κ. Ποικιλίδης η διαδικασία προτάσεων και συζητήσεων είναι βεβαίως μια δυναμική διαδικασία η οποία βρίσκεται διαρκώς σε εξέλιξη. «Στο πλαίσιο ενημέρωσης σχετικά με την ίδρυση και λειτουργία αντίστοιχων μουσείων σε άλλες επαρχιακές πόλεις επισκεφθήκαμε τα «Μουσεία Πόλης» του Βόλου και της Καρδίτσας. Ήρθαμε έτσι σε επαφή με τους χώρους, τους ανθρώπους, τις αντιλήψεις και τις εμπειρίες τους από τη λειτουργία των  μουσείων στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής συγκυρίας. Τέλος,  πρέπει να αναφερθούμε στο πρόβλημα της εύρεσης μόνιμου και λειτουργικού χώρου συνάντησης και συνεργασίας των μελών της «Κίνησης» προκειμένου να αναπτύξουν περισσότερο τις δράσεις τους».

mouseiopolis1

Η εκπαιδευτικός Σοφία Ελευθεριάδου αναφέρθηκε στον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του μουσείου, σημειώνοντας ότι η Μουσειακή Αγωγή είναι απαραίτητη στην εκπαίδευση καθώς μέσα στο «Μουσείο Πόλης» ζωντανεύει η Τοπική Ιστορία, συνδέεται το παρελθόν με το παρόν και προετοιμάζονται οι μαθητές για το μέλλον.

Μάλιστα, όπως είπε, πέρα από τις εκθέσεις ποικίλων θεματικών ενοτήτων, μπορεί να υπάρχει ειδικός χώρος για αναγνωστήριο, καθώς και χώρος για εκπαιδευτικά προγράμματα, στον οποίο οι μαθητές όλων των βαθμίδων μπορούν να εργάζονται είτε ατομικά είτε ομαδικά με φύλλα εργασίας και με ψηφιακή υποστήριξη. Μπορούν, επίσης, να οργανωθούν ποικίλοι διαγωνισμοί (λογοτεχνικοί, ψηφιακοί κλπ), καθώς και  παιχνίδι/κυνήγι θησαυρού, βασισμένο στην ιστορία της πόλης, όχι μόνο στον χώρο του μουσείου, αλλά και σε προσβάσιμα σημεία πλησίον του μουσείου, εφόσον είναι εφικτό. Κάθε χρόνο εκατοντάδες σχολεία με χιλιάδες μαθητές επισκέπτονται μουσεία ανά την Ελλάδα, γιατί όχι και την Κατερίνη;

Το υλικό που θα εκτίθεται στο Μουσείο Πόλης

Στο υλικό που θα μπορούσε να εκτίθεται στο μουσείο, αναφέρθηκε η τεχν. Μηχανικός Σταυρούλα Παρασκευαίδου, σημειώνοντας ότι τα θέματα που μπορούν να αποτελέσουν μουσειακό υλικό είναι αυτά που εστιάζουν στην ίδια την πόλη, αποτυπώνουν το παρελθόν και την ιστορία του τόπου, καταγράφουν και φωτίζουν το παρόν, την εξέλιξη, το χαρακτήρα του, τι είναι σήμερα, πώς θα μπορούσε να είναι αύριο και γενικότερα καταπιάνονται με όλα τα ευαίσθητα ζητήματα που την απασχολούν. Με άλλα λόγια δηλαδή να μπορεί ο επισκέπτης να κατανοεί μέσα από την εξέλιξη των τοπικών ζητημάτων την γενικότερη εξέλιξη της ίδιας της πόλης».

mouseiopolis2

Η κ. Παρασκευαϊδου πρόσθεσε ότι το υλικό που θα συγκεντρωθεί θα πρέπει να απαντά στα ερωτήματα: Πώς δημιουργήθηκε η πόλη; Πώς λειτούργησε στη διάρκεια των ετών; Ποια είναι η θέση της σήμερα στην ευρύτερη περιοχή; Ποια είναι τα σημαντικά θέματα που προσδιόρισαν την ταυτότητά της μέχρι σήμερα; Πώς διαγράφεται το μέλλον της; Για να ανταποκρίνεται στο σκοπό του ένα σύγχρονο «Μουσείο Πόλης» θα πρέπει να απευθύνεται σε όλο το δημογραφικό και πολιτισμικό δυναμικό της πόλης.

Μουσειακό υλικό μπορούν να αποτελέσουν: Αντικείμενα καθημερινής χρήσης, συλλογές, φωτογραφίες, χάρτες, αφίσες, έργα τέχνης, κειμήλια, ηχητικά ντοκουμέντα, προφορικές μαρτυρίες  κλπ που θα συνοδεύονται από αξιόπιστες περιγραφές, πληροφορίες, χρονολογία, έτος κτήσης κλπ.  και θα συνδέουν το υλικό  αυτό με τον άνθρωπο.  Να αφορούν: Προσωπικές ιστορίες/ βιογραφίες απλών ανθρώπων/ τοπικά γεγονότα/ιστορία (εξιστόρηση της σύγχρονης ιστορίας της πόλης) τον κόσμο της εργασίας (παλαιά επαγγέλματα που έχουν χαθεί στο χρόνο, σύγχρονες μορφές εργασίας) / τη βιοτεχνία (πλούσιο παρελθόν στην Κατερίνη) / τον καπνό / την οικιακή ζωή (αποτυπώνει την κατοικία σε συνδυασμό με τη ζωή της οικογένειας) /  το αστικό τοπίο- φυσικό και δομημένο περιβάλλον (καταγράφει την αστική εξέλιξη) / τις θρησκευτικές κοινότητες / την υγεία / την τέχνη (Μουσική, Λογοτεχνία /Ποίηση, Ζωγραφική, Γλυπτική, Θέατρο, Χορός, Κινηματογράφος) / το προσφυγικό ζήτημα που απασχόλησε την πόλη και τη διαμόρφωσε / τον αθλητισμό /  θέματα επικαιρότητας που βρίσκονται στο επίκεντρο της σύγχρονης ζωής και αφορούν όλα τα στρώματα της κοινωνίας (διαφορετικότητα, φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός, μέλη θεραπευτικών κοινοτήτων, Κ.Α.Π.Η., Ρομά) και γενικά οτιδήποτε μπορεί να καταγραφεί και να τεκμηριώσει την υλική και άυλη πολιτιστική μας κληρονομιά.

Προτάσεις για τη στέγαση του Μουσείου Πόλης

Τις προτάσεις της ομάδας για το πού θα μπορούσε να στεγαστεί το Μουσείο Πόλης παρουσίασε η Πρόεδρος του συλλόγου αρχιτεκτόνων Πιερίας (ΣΑΔΑΣ), αρχιτέκτων Βίκη Μανιάτη. Όπως ανέφερε, στο αρχείο του συλλόγου αρχιτεκτόνων όπως προκύπτει από την καταγραφή της διετίας 2015-2017, υπάρχουν περί τα 120 κτίρια ιστορικής σημασίας για την πόλη μας. Η πλειονότητα αφορά σε κτίρια ιδιωτικού χαρακτήρα. Για το λόγο αυτό επικεντρωνόμαστε σε αυτά που είναι ιδιοκτησίας του δημοσίου, εκ των οποίων ικανός αριθμός μπορεί προταθεί για να επιλεγεί το τελικό κτίριο στέγασης του μουσείου.

mouseiopolis6

Στις προτάσεις για τη στέγαση του Μουσείου αναφέρονται το Εργοστάσιο Εμποτισμού στον Σ. Σταθμό, η πρώην οικία Τσαλοπουλου ή «Κτίριο Τεχνών Εννέα Μούσες», το κτίριο "Πόρρου" επί της οδού Παρμενίωνος, το κτίριο διοίκησης του Καπνικού Σταθμού Κατερίνης, το Χατζόγλειο  Σχολείο, καθώς και κτίσματα εντός των εγκαταλελειμμένων στρατοπέδων της Ανδρομάχης. Μάλιστα, όπως είπε, το κτίριο που συγκεντρώνει περισσότερο τα βασικά χαρακτηριστικά τόσο χωρικά όσο και μορφολογικά για τη στέγαση ενός μουσείου της σύγχρονης ιστορίας της Κατερίνης, όπως είπε η κ. Μανιάτη, είναι το παλιό Εργοστάσιο Εμποτισμού Ξυλείας που βρίσκεται στο ευρύτερο οικιστικό σύνολο του σιδηροδρομικού σταθμού Κατερίνης και έχει τελευταία παραχωρηθεί από τον ΟΣΕ στο Δήμο Κατερίνης προς εκμετάλλευση.

Βέβαια, η κ. Μανιάτη αναφέρθηκε και στη δυνατότητα δημιουργίας ενός νέου σύγχρονου κτιρίου, στο οποίο εξαρχης θα αποδοθεί η χρήση του μουσείου και θα εξασφαλίζει την κατασκευή ενός χώρου αποκλειστικής μουσειακής χρήσης με την κάλυψη όλων των αναγκών που συνεπάγεται η λειτουργία του. «Η διενέργεια αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το σκοπό αυτό, εξασφαλίζει την ποιότητα του αρχιτεκτονικού αποτελέσματος για ένα κτίριο το οποίο θα μπορεί στο μέλλον να αποτελέσει τοπόσημο για την πόλη μας και πόλο τουριστικής έλξης. Το κτίριο αυτό δύναται να κατασκευασθεί σε μια από τις εκτάσεις που ο δήμος διαθέτει και είναι χαρακτηρισμένες από το "γενικό πολεοδομικό σχέδιο" ως χώροι πολιτισμού, διαμορφώνοντας ένα νέο πολιτιστικό πυρήνα εντος του αστικού ιστού της Κατερίνης»

Επίσης, στη συνέντευξη τύπου, το μέλος της Μουσικής Σκηνής Πιερίας Γιάννης Ζαζόπουλος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι στο Μουσείο της Πόλης θα μπορούσε να συμπεριληφθεί κι ένα αρχείο για τη μουσική ιστορία των ανθρώπων της πόλης και με τον τρόπο αυτό να αναδειχθεί και αυτό το κομμάτι της τοπικής μας ιστορίας. Τέλος, ο εκπαιδευτικός Περικλής Σιβρής, αναφέρθηκε στις δράσεις που προγραμματίζει η κίνηση που αφορά μεταξύ άλλων σε μία εκδήλωση στο ανοιχτό θέατρο πάρκου με μουσικά και αφηγηματικά μέρη, στην παρουσία στο  δημοτικό συμβούλιο, με επιτόπια παράσταση μελών της «Κίνησης», αλλά και στη διοργάνωση ημερίδας.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Image
Image
Image

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ