Χάρης Αμανατίδης: «Ο ρόλος του θεάτρου είναι να θέτει ερωτήματα»

amanatidis pigasosi

Με αφορμή την τελευταία παραγωγή του θεάτρου Πήγασος «Η επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας» του Φρίντριχ Ντίρενματ, που από την πρεμιέρα του έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον του κοινού της πόλης μας, ο σκηνοθέτης του έργου Χάρης Αμανατίδης μιλά στο e-pieria.gr για την παράσταση, αλλά και για τα 40 χρόνια από την ίδρυση του ιστορικού θεατρικού σχήματος της Πιερίας.

«Η Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας», χαρακτηρίζεται ως μαύρη κωμωδία με έντονο το στοιχείο του γκροτέσκο, ένα πολυσύνθετο θεατρικό έργο που αναφέρεται στη διαβρωτική δύναμη του πλούτου και θεωρείται ως ένα από τα πιο σημαντικά έργα της παγκόσμιας δραματουργίας. Θεωρείται πια ένα κλασικό έργο, που ανεβαίνει κατά διαστήματα σε διάφορες σκηνές στην Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα.

Με επίκεντρο την πόλη του Γκίλεν, που σήμερα μαστίζεται από την οικονομική κρίση και αφετηρία μία ερωτική ιστορία που κατέληξε άδοξα με θύμα ένα μικρό κορίτσι, το οποίο αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη γενέτειρά της και να γίνει πόρνη, οι πρωταγωνιστές έρχονται αντιμέτωποι στο παρόν με το ίδιο «έγκλημα». Η Κλαίρη, που είχε υποστεί στο παρελθόν τη δημόσια διαπόμπευση, επιστρέφει στην πόλη ως ζάμπλουτη γηραιά κυρία Τσαχανασιάν και ζητά δικαιοσύνη.

Όπως σημειώνει ο Χάρης Αμανατίδης «το έργο είναι επίκαιρο και διαχρονικό, καθώς αναφέρεται με έναν πολύ όμορφο και έξυπνο τρόπο στη συλλογική ενοχή, την οποία ο καθένας μας κουβαλά μέσα του, στο όνομα της ηθικής, της κοινωνίας, της πατρίδας. Επιπλέον, περιγράφει το πώς ο καθένας από εμάς μπορεί - εύκολα ή μη - να ανατρέψει αυτά που πιστεύει για να εξυπηρετήσει το προσωπικό του όφελος».

Στο έργο του Ντίρενματ, το προσωπικό δράμα της Γηραιάς Κυρίας, η εξαναγκαστική φυγή της από το Γκίλεν, όταν εγκαταλείπεται από τον Ιλ, μετατρέπεται σε ένα συλλογικό βίωμα που πλέον η πόλη, αντιμέτωπη με την οικονομική ανέχεια, καλείται να αντιμετωπίσει αποκαθιστώντας την «αδικία» που αποσιώπησε στο παρελθόν. «Η Γηραία Κυρία όταν είναι ακόμη παιδί, περνά όλα αυτά τα βάσανα. Διώχνεται από την γενέτειρά της. Η ζωή της έχει καταστραφεί. Η ζωή όμως τα φέρνει έτσι και αυτό της βγαίνει σε καλό. Οι πλούσιοι γάμοι που έκανε, τη μετατρέπουν σε έναν μεγιστάνα του πλούτου και της δίνουν τη δυνατότητα σήμερα να απαιτεί να πάρει την εκδίκησή της», τονίζει ο Χάρης Αμανατίδης.

Η μετάβαση από το προσωπικό στο συλλογικό δράμα

Για τον σκηνοθέτη της παράστασης, το σημαντικό σε ένα θεατρικό κείμενο, αλλά και γενικότερα στην τέχνη, είναι η μετάβαση από το προσωπικό στο συλλογικό δράμα. «Στην τέχνη έχει σημασία το προσωπικό σου να το κάνεις και πανανθρώπινο για να μπορείς να επικοινωνήσεις και με τους άλλους ανθρώπους. Αλλιώς δεν έχει νόημα. Ο Ντίνερματ παίζει με αυτό και αντίστροφα. Το πανανθρώπινο το κάνει προσωπικό και το προσωπικό πανανθρώπινο. Στη «Γηραιά Κυρία», η προσωπική ενοχή γίνεται ενοχή όλης της πόλης. Μας παρουσιάζει όλες αυτές τις οικονομικοκοινωνικές λειτουργίες του χρήματος, το πώς μπορούν να εκμαυλίσουν τις συνειδήσεις τους και τους φέρνει όλους αντιμέτωπους με τις ευθύνες τους».

«Προσπαθούμε διαχρονικά να δημιουργήσουμε καλύτερες συνθήκες για την καλλιτεχνική δημιουργία και κυρίως για την τέχνη του θεάτρου»

«Ο τρόπος που ο συγγραφέας χειρίζεται την υπόθεση, επηρεασμένος από το θέατρο του Μπρεχτ και του Νεστρόι, που, χωρίς βαρύγδουπα συναισθήματα, μπαίνει στην ουσία είναι καταπληκτικός. Καταφέρνει να θέσει σε κίνηση και τη σκέψη και τον συναισθηματικό κόσμο των θεατών», αναφέρει μεταξύ άλλων ο Χάρης Αμανατίδης.

Στην παράσταση είναι ίσως δυσδιάκριτο για το ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα. Ο κ. Ιλ πρέπει να πληρώσει για το αμάρτημά του, για τον τρόπο που συμπεριφέρθηκε στη μικρή Κλαίρη, αλλά συγχρόνως μετατρέπεται σε έναν αποδιοπομπαίο τράγο που η τοπική κοινωνία του Γκίλεν, φορτώνει επάνω του κάθε δικό της αμάρτημα. «Πάντα ψάχνουμε να βρούμε αποδιοπομπαίους τράγους, να μεταθέσουμε τις ευθύνες μας στον άλλον, στον διαφορετικό, σε όποιον ξεφεύγει από τις κοινωνικές νόρμες, καθώς είναι ο εύκολος στόχος. Σε αυτόν μπορούμε πιο εύκολα να μεταβιβάσουμε αυτά τα βάρη για να ελαφρύνουμε εμείς από την ενοχή μας», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Αμανατίδης.

Στο κείμενο του Ντίρενματ, προσθέτει ο Χάρης Αμανατίδης, υπάρχει μία λεπτή ισορροπία. «Το κείμενο δεν παίρνει θέση και σε αφήνει ως θεατή να αποφασίσεις εσύ. Αυτή τη γραμμή, την κρατήσαμε και σκηνοθετικά. Είναι ιδιαίτερα πετυχημένη η ερμηνεία της  Άννας Γκούντα και του Κώστα Παπουτσίδη που κρατούν αυτές τις ισορροπίες, ώστε να βλέπεις τους ανθρώπους ως καλούς ή κακούς σε διαφορετικές συνθήκες. Έτσι συμβαίνει και στη ζωή. Οι συνθήκες και το περιβάλλον διαμορφώνουν την αντίδραση του καθενός μας και αυτή είναι και η τραγικότητα και στους δύο ήρωες».

«Η παράσταση πέτυχε αυτό το στόχο. Να κρατήσει αυτές τις ισορροπίες, γιατί εκεί ήταν όλο το ζήτημα. Πολύ εύκολα σκηνοθετικά μπορείς να περάσεις από τη μία στην άλλη πλευρά και να πάρεις θέση, ή να αποδυναμώσεις πλήρως το έργο από τα συναισθήματα, με συνέπεια να καταντήσει μία έκθεση ιδεών. Αυτό νομίζω ότι το πετύχαμε όλοι ως ομάδα. Σε αυτό βοήθησαν πολύ, τόσο οι ηθοποιοί που κράτησαν τους βασικούς ρόλους- η Θωμαή Σιούμη, η Μαρία Μπουκουβάλα, ο Διονύσης  Ζαρώτης και η Σοφία Αγαθαγγελίδου, όσο  και η μουσική και τα τραγούδια της Νατάσσας Ιωαννίδου, που μαζί με την Όλγα Παπανάκου κρατούν με επιτυχία και το ρόλο του κομπέρ.

Αναφερόμενος στους συντελεστές της παράστασης, τονίζει ότι με τις ερμηνείες τους και τις ιδέες τους «κατάφεραν και έδωσαν και άλλες διαστάσεις που δεν περνούσαν από το δικό μου μυαλό, όταν ετοίμαζα την παράσταση. Έδωσαν τις δικές τους πτυχές μέσα από αυτό που ο καθένας τους έχει διαμορφώσει από τις προσωπικές του εμπειρίες».

 

40 χρόνια από την ίδρυση του θεάτρου Πήγασος

Φέτος, το Θέατρο Πήγασος συμπληρώνει 40 χρόνια από την ημέρα που ιδρύθηκε και οι συντελεστές του ετοιμάζουν διάφορες επετειακές εκδηλώσεις και αφιερώματα με αναφορά στην ιστορία του τοπικού μας θιάσου και στην παρέμβασή του στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας.

Για τον Χάρη Αμανατίδη η προσπάθεια είναι διαρκής και αδιάλειπτη. «Προσπαθούμε διαχρονικά να δημιουργήσουμε καλύτερες συνθήκες για την καλλιτεχνική δημιουργία και κυρίως για την τέχνη του θεάτρου», λέει χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στη στέγη του θεάτρου που λειτουργεί και ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Ποιά είναι όμως η φιλοσοφία του Πηγάσου; «Εκτός από το ότι θέλουμε το κοινό να γνωρίσει όλο και περισσότερους συγγραφείς, που βέβαια μπορεί να τους έχει διαβάσει ή να έχει δει παραστάσεις τους στις μεγάλες πόλεις, είναι να παρεμβαίνουμε στην ίδια τη σκέψη της πόλης στον βαθμό που μπορούμε να το πετύχουμε. Επιχειρούμε να θέσουμε έναν υγιή προβληματισμό.

«Θα έλεγα ότι ο Πήγασος σημειολογικά κινείται στη γραμμή του φιλοσοφικού ουμανισμού. Τα έργα που επιλέγουμε, μπορεί να είναι άλλοτε σκληρά, άλλοτε ανάλαφρα, αλλά στο μυαλό μας υπάρχει πάντα αυτή σκέψη το πώς θα ωφελήσεις με την παρέμβασή σου τους ανθρώπους της πόλης, πώς θα θέσεις κάποια ερωτήματα, ώστε να ξεκινήσει μία συζήτηση και γιατί όχι ένας δημόσιος διάλογος», υπογραμμίζει ο Χάρης Αμανατίδης.

Αξιοσημείωτη είναι και η παρουσία του Πήγασου τα τελευταία χρόνια στον αρχαιολογικό χώρο των Λειβήθρων, με παραστάσεις που προσελκύουν θεατές από τους γύρω νομούς. Επίσης, ιδιαίτερη είναι η συνεισφορά του φιλολόγου και ποιητή Αντώνη Κάλφα και του ιστορικού τέχνης και εικαστικού Νίκου Γραίκου στην επιστημονική υποστήριξη των παραγωγών του θεάτρου Πήγασος.

Θέμης Κωτούλας

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Θέατρο Πήγασος: | Η Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας (πληροφορίες για την παράσταση)

Η Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας σε σκηνοθεσία Χάρη Αμανατίδη (κριτική του Αντώνη Κάλφα)

Image

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Image
Image
Image

Please publish modules in offcanvas position.