Πότε επιτέλους θα δοθεί στους δημότες το αρχοντικό Τσαλόπουλου;

plepeyth
Η πλατεία Ελευθερίας στα 1958. Φωτογραφία του Σάββα Τσιλιγγιρίδη  από το ΑΡΧΕΙΟ ΣΑΤΣΙ που διευθύνει ο Σπύρος Τσιλιγκιρίδης

 

 Ολίγα ακόμη περί εγκαινίων και περί των νυν και υποψηφίων δημάρχων

του Αντώνη Κάλφα

Η κατασκευή του αρχοντικού  Τσαλόπουλου, ένα από τα αξιολογότερα νεότερα μνημεία (1908)  της Μακεδονίας-- και γι΄ αυτό το λόγο το 1979 χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟ ως «έργο τέχνης», το οποίο χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας» --εκλεκτικιστικού ρυθμού, έγινε αρχικά σε οικόπεδο έξι στρεμμάτων. Μετά από εξαγορά, περιήλθε στην κυριότητα του Δήμου Κατερίνης, ο οποίος προχώρησε στην αναπαλαίωσή του.

Το διατηρητέο κτίστηκε υπό την επίβλεψη Έλληνα μηχανικού, σύμφωνα με τα σχέδια του αρχιτέκτονα Max Rubens, o οποίος ανήκε στη σχολή του «εκλεκτικισμού» και αποτελεί τυπικό δείγμα της αρχιτεκτονικής αυτής τάσης. Επιπλέον, το αρχοντικό του Τσαλόπουλου στην Κατερίνη, είναι ένα από τα γνωστότερα παραδείγματα πυργοειδών κατασκευών σε ιδιωτικές οικίες (στην νοτιοδυτική του πλευρά διαθέτει πύργο). Πρόκειται, επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η αρχαιολόγος Γεωργία Γραίκου, για διώροφο κτίσμα με ημιυπόγειο και πυργοειδή απόληξη στην νοτιοδυτική γωνία. Αυτού του τύπου οι κατασκευές ήταν γνωστές ήδη από τη βυζαντινή εποχή και συνεχίστηκαν μέχρι και τα νεότερα χρόνια. Την αυστηρή πυργοειδή μορφή, με είσοδο στον όροφο, τη συναντάμε στις κατοικίες των βυζαντινών γαιοκτημόνων και αργότερα των Τούρκων τσιφλικάδων. Η μορφή οχυρωμένου πύργου κατοικίας, όπου το ισόγειο ήταν τα αμπάρια, στον όροφο η είσοδος και στους ορόφους η κατοικία, επηρέασε γενικά τη βυζαντινή κατοικία της υπαίθρου και των πόλεων. Η δομή αυτή αποτέλεσε τον πυρήνα της μεταγενέστερης εξέλιξης των αστικών αρχοντικών σε συνδυασμό με τις επιρροές από τη νεογοτθική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική του 19ου αι.». 

Ποιος ο πληθυσμός της Κατερίνης εκείνη την περίοδο; Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν στο Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας (ΙΑΜ, ΓΔΜ, Φάκελος 44, σ. 21) στο σχολικό έτος 1908/1909 καταγράφονται στην Κατερίνη 450 χριστιανικές οικογένειες (2250 ψυχές) και 300 οικογένειες Τούρκων (1500 ψυχές). 

Εκατό χρόνια αργότερα, το 2009, έγιναν τα εγκαίνια παράδοσης του αρχοντικού Τσαλόπουλου, βιαστικά, χωρίς να έχουν δρομολογηθεί οι μελέτες ή οι συζητήσεις γύρω από την τελική χρήση του ωραίου αυτού κτίσματος.

Δέκα περίπου χρόνια μετά τα εγκαίνια μήπως είναι καιρός ο νυν δήμαρχος και βιαστικός εγκαινιαστής του να σκεφτεί ομού μετά των αρμοδίων παραγόντων (συλλογικών φορέων, επιστημονικών και κοινωνικών συλλογικοτήτων) το μέλλον του μνημείου;

Προς το παρόν χρησιμοποιείται ως ντεκόρ εκδηλώσεων όπως στην περίπτωση πομπωδέστατου ζηλωτή υποψηφίου δημάρχου ο οποίος επί του πολιτισμού προτείνει να γυρίσουμε στον μεσοπόλεμο, την εποχή δηλαδή που εμφανίστηκαν οι πρόσφυγες αδελφοί μας: να διοργανώσουμε εβδομάδες Βλάχων, Θρακιωτών, Μικρασιατών, Ποντίων κλπ. (τέτοια πρωτοτυπία: λες και αυτό δεν μπορούν να το κάνουν σήμερα μόνοι τους οι σύλλογοι) ενώ κουβέντα δεν γίνεται για ένα Κέντρο Ιστορίας ή ένα Μουσείο στην πόλη ικανό να στεγάσει τον κατερινιώτικο πολιτισμό.

Αλλά είπαμε: μέρες που είναι προηγείται το γλύψιμο των συλλόγων μήπως και υφαρπάξουμε κάτι από τη ψηφοθηρική δόξα των χαμένων πατρίδων. Όσο για τα σπουδαιότερα και σημαντικότερα (μουσεία, ιδρύματα, χώροι πολιτισμού, μπορούν να περιμένουν…)

Και κάτι τελευταίο: ο υποψήφιος άσχετος με τον πολιτισμό δήμαρχος μας φοβερίζει πως θα δημιουργήσει «ανοιχτές γκαλερί ζωγραφικής σε κάθε γειτονιά» (οι πληροφορίες μου από το άρθρο που δημοσιεύεται εδώ, https://e-pieria.gr/news-2/latestnews/12133-liakopoulos). Δεν ξέρω πόσες φορές έχει βρεθεί ο υποψήφιος δήμαρχος σε αίθουσα τέχνης (αυτό σημαίνει η λέξη γκαλερί υποψήφιε δήμαρχε και όχι μόνο χώρο για εκθέσεις ζωγραφικής), από προσωπική έρευνα διαπιστώνεται πως στην μοναδική, αμιγή γκαλερί της πόλης δεν φαίνεται να συχνάζει. Αλλά όταν η πόλη δεν έχει μία αίθουσα τέχνης, όταν ο δήμος Κατερίνης των 85.000 ανθρώπων δεν διαθέτει μια άξια λόγου αίθουσα για να στεγάσει τους ανθρώπους που ασχολούνται με τα εικαστικά, τη ζωγραφική, την τέχνη του βίντεο, τα πολυμέσα κλπ., όταν ο δήμος δεν διαθέτει μία έστω αίθουσα κινηματογράφου, όταν λοιπόν ισχύουν όλα αυτά, το όνειρο του απειρόκαλλου υποψηφίου δημάρχου είναι να γεμίσει με ζωγραφιές το Βατάν, τα Χηράδικα, την Νέα Ζωή, τον Πέλεκα, τον Μυλαύλακο, τα Ευαγγελικά και τις άλλες όμορφες γειτονιές της πόλης;

Εκτός και αν είμαι εγώ ο συντηρητικός που δεν αντιλαμβάνεται το πνεύμα της εποχής και παρεξήγησα τον πρωτοποριακό ζήλο του μεταμοντέρνου υποψηφίου δημάρχου…

Image
Image

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ